Skąd się to wszystko wzięło

W tworzenie elementów flaszowych na potrzeby Internetu są zamieszane dwie grupy osób. Developerzy i designerzy / animatorzy, czyli programiści i graficy – pierwsza grupa przez długi czas nie miała odpowiednich narzędzi do budowania skomplikowanych aplikacji biznesowych działających po stronie przeglądarki – musieli do tego wykorzystywać możliwości języków takich jak Java czy PHP – działających po stronie serwera. Wynikało to z tego, że actionscript ( język programowania flasha) był językiem bardzo niedojrzałym i mało wydajnym. Dopiero stosunkowo niedawno – w 2006 roku pojawiła się jego 3 wersja już w bardzo dojrzałej programistycznie formie. Także komponenty interfejsu użytkownika we flashu były ciężkie w wykorzystaniu i posiadały dużo ograniczeń. W mniej więcej tym samym czasie nastąpiło połączenie firmy Macromedia – twórcy flasha – z Adobe Systems.

Adobe przez bardzo długi czas była postrzegana jako firma „dedykowana” grafikom. Od czasu połączenia obu firm Adobe stara się doprowadzić do jak największej synergii w tworzeniu aplikacji webowych – posiada cały arsenał produktów dedykowanych tworzeniu aplikacji webowych. W tym momencie, aby stworzyć serwis WWW ze wszystkimi jego elementami -  grafika, flash, html, server-side, streaming, … można wykorzystać tylko oprogramowanie ze stajni Adobe. Oczywiście to zależy od osobistych preferencji i przyzwyczajeń, ale jak by się uprzeć to można zrobić bardzo, bardzo dużo. Wszystkie te programy także coraz lepiej ze sobą współpracują – współdzielone biblioteki, edycja importowanych obiektów „on-click” itp.

Gdzie jesteśmy teraz?

Szeroko pojęte strony WWW to już nie tylko statyczne strony html – najczęściej to skomplikowane programistycznie aplikacje biznesowe. Flash player – wtyczka w przeglądarce umożliwiająca odtwarzanie aplikacji flaszowych – banerów, formularzy, filmów – powoduje, że dużo efektowniej mogą wyglądać. W ostatnim czasie obserwuję tendencję do rezygnowania z budowania całych serwisów we flashu – nie wliczając w to landing pageów i minisite`ów – bo na nich najczęściej chodzi o to, żeby osiągnąć efekt wizualny a nie o skomplikowaną logikę e-commerce czy inną biznesową. Nie mniej jednak flash występuje na większości serwisów – często nawet użytkownik nie zdaje sobie z tego sprawy – bardzo często jest wykorzystywany flash do dynamicznego renderowania czcionek – umożliwia to stworzenie serwisu z wygładzonymi niestandardowymi czcionkami a jednak przyjaznych dla wyszukiwarek i SEO.

Potrzeba matką wynalazku.

W czasie, kiedy Flash się rozwijał ciągle jednak brakowało wygodnego dla developerów narzędzia programistycznego, przy pomocy którego mogli by tworzyć skomplikowane aplikacje biznesowe. Adobe wypuszczając na rynek Flex`a zrobiło duży ukłon w stronę tak Klientów jak i developerów – spowodowała, że aplikacje biznesowe mogą wyglądać bardzo przyjaźnie dla użytkownika docelowego. Komponenty interfejsu użytkownika można podczas tworzenia w prosty sposób upiększać graficznie. Flex jest tak naprawdę potężnym środowiskiem programistycznym bazującym na sprawdzonym przez programistów Java Eclipsie – zresztą Actionscript 3 ma zapożyczoną strukturę języka obiektowego z takich właśnie języków jak Java. Aby uruchomić aplikację stworzoną we flexie w przeglądarce nie potrzeba nic więcej niż tylko flash playera w wersji minimum 9 – przy pierwszym uruchomieniu co prawda jest zciągana w tle biblioteka komponentów, ale przy dzisiejszych prędkościach połączeń internetowych przestaje mieć to jakiekolwiek znaczenie. W zamian dostajemy pięknie wyglądające aplikacje z wykresami, tabelami, formularzami. Flex posiada też swoje „wady” – nie można w nim w łatwy sposób rysować animacji – można co prawda animować komponenty przy przejściu z jednego stanu w drugi ( np. przy przełączaniu zakładek, rysowaniu wykresów itp. ) ale z rysowaniem kreskówek było by dość ciężko. W dużym skrócie – do stworzenia banerów, animacji wektorowych, generalnie bardziej wizualnych rzeczy lepszy jest flash. Natomiast do stworzenia wszelkiego rodzaju aplikacji biznesowych – z tabelami, formularzami, wykresami itp. lepszy jest flex. Chodzi nie o to, że flex jest nowy i lepszy, a flash jest starszą technologią to jest gorszy. Po prostu służą do czego innego, tak samo jak samochód osobowy się różni od samochodu ciężarowego.

Co dalej?

Tego niestety nie wiadomo – Adobe dość dobrze strzeże swoich tajemnic, co prawda co jakiś czas wydaje się, że przez przypadek wyciekają jakieś „nowinki”, ale podejrzewam, że są to celowe działania marketingowe bazujące na marketingu szeptanym. Ja osobiście bym sobie życzył, żeby oba środowiska Flasha i Flexa zostały połączone w jedno narzędzie – koncepcyjnie nie stoi nic na przeszkodzie – język programowania ten sam, docelowe środowisko uruchomieniowe to samo. Zadałem podobne pytanie Piotrowi Walczyszynowi (jedynemu ewangeliście Adobe w Polsce) – dlaczego by nie połączyć obu środowisk, gdzie mielibyśmy zalety każdego z nich w jednym miejscu. Odpowiedzi nie usłyszałem, jedynie się uśmiechnął.

Szymon Kosydor chief of technology iD